AMBASSADES

Turkse ambassade in Nederland
Jan Evertstraat 15, 2514 BS Den Haag
T 00 31 (0)70 360 49 12
F 00 31 (0)70 361 79 69

Turkse ambassade in België
Montoyerstraat 4, 1000, Brussel
T 00 32 (0)2 513 40 95
F 00 32 (0)2 514 07 48

Nederlandse ambassade in Turkije
Hollanda Cad. No. 3, Yildiz, Ankara
T 00 90 312 409 18 00/20
F 00 90 312 409 18 98

Belgische ambassade in Turkije
Mahatma Gandhi Cad. No.55, Gaziosmanpasa, Ankara
T 00 90 312 405 61 66
F 00 90 312 446 82 51


BAGAGE
Handbagage
Vanaf 6 november 2006 gelden voor alle vliegtuigpassagiers binnen de Europese Unie (EU) nieuwe regels voor wat mee mag in de handbagage. Vloeistoffen, gels en spuitbussen in de handbagage mogen alleen in kleine hoeveelheden (max. 100 ml per stuk) én op de juiste manier verpakt worden meegenomen. Dit geldt voor alle passagiers die vertrekken van, of overstappen op, een vliegveld binnen de Europese Unie.
De nieuwe regels gelden voor vloeistoffen zoals water en andere drankjes voor consumptie. Ook geldt het voor gels, pasta's, lotions en de inhoud van spuitbussen. Toiletartikelen zoals tandpasta, scheerschuim, haargel, lipgloss en crèmes vallen hier dus ook onder.
Dit zijn de regels voor vloeistoffen in je handbagage:
1. je kunt alleen nog vloeistoffen en gels meenemen in verpakkingen van niet meer dan 100 milliliter. 2. deze verpakkingen mogen alleen worden meegenomen in een doorzichtige plastic zak. 3. per persoon mag één doorzichtige plastic zak worden meegenomen. 4. de doorzichtige plastic zak mag niet groter zijn dan 1 liter. 5. de doorzichtige plastic zak moet hersluitbaar zijn. Je kunt een geschikte doorzichtige plastic zak van thuis meenemen. Tijdens de introductieperiode ontvang je de doorzichtige plastic zak gratis op alle Nederlandse luchthavens.

Er zijn twee uitzonderingen:
1. babyvoeding, die je tijdens de vlucht nodig hebt
2. medicijnen, die je tijdens de vlucht nodig hebt

Aankopen op de luchthavens en aan boord
Na de ticket- en/of paspoortcontrole kun je op de Europese luchthavens en in het vliegtuig van een Europese luchtvaartmaatschappij nog steeds je (taxfree) aankopen doen. Vloeistoffen en gels die je ná de ticket- en/of paspoortcontrole of in het vliegtuig hebt gekocht, worden door de winkel of aan boord (wanneer nodig) voor je verpakt en verzegeld. Het zegel is één dag geldig. Als je op een volgend vliegveld moet overstappen mag je het zegel niet verbreken tot je op je eindbestemming bent aangekomen.

Apart aanbieden van je handbagage
Bij de handbagagecontrole moet je alle vloeistoffen apart aanbieden. Voor de doorzichtige plastic zak geldt dat de verpakkingen er gemakkelijk in moeten passen en de zak gesloten is. Ook jassen, colberts en grote elektrische apparaten, zoals laptops, moet je apart aanbieden bij de handbagagecontrole.


COMMUNICATIE
Post
Luchtpost (Uçakla) van Turkije naar de Benelux doet er ongeveer een week over. In elke plaats vind je wel een postane (postkantoor) waar je post- en geldzaken kunt afhandelen. Postzegels zijn uitsluitend verkrijgbaar in een postkantoor. Bij toeristische bezienswaardigheden staan vaak kleine postkantoortjes waar je eenvoudige postzaken kunt afwikkelen. Je kunt je post afgeven op een postkantoor, maar ook deponeren in gele brievenbussen; brieven voor het buitenland deponeer je in het vakje yurt disi.
De grote postkantoren zijn doorgaans geopend van maandag tot en met zaterdag van 8.00 tot 17.30 uur, soms ook op zondag. Voor postzegels en telefoondiensten kun je daar terecht tot respectievelijk 20.00 en 24.00 uur. De kleinere postkantoren zijn doorgaans geopend van 8.30 tot 17.30 uur, gesloten op zondag. Bovendien sluiten ze vaak tussen 12.00 en 13.30 uur. Winkels zijn officieel geopend van maandag tot en met zaterdag van 9.30 tot 19.00 uur. Tal van kleine winkels hebben echter langere openingstijden. De meeste musea zijn op maandag dicht. Archeologische bezienswaardigheden zijn in het toeristenseizoen elke dag geopend.

Telefonie
Internationaal bellen levert in Turkije geen problemen op. De goedkoopste manier van telefoneren is vanuit een telefooncel. Voor deze telefoons heb je een telefoonkaart nodig (telefon kartý). Nieuwe telefooncellen werken op 'harde' telefoonkaarten, die te koop zijn in eenheden van 50 en van 100. De oude telefooncellen, die langzaam verdwijnen, werken op 'zachte' telefoonkaarten, die in maten van 30, 60 en 100 eenheden worden verkocht. De telefoonkaarten koop je bij een postkantoor of kiosk. Het internationale landennummer van Turkije is 0090; van Nederland 0031 en van België 0032. Bijna iedereen in Turkije heeft tegenwoordig een mobiele telefoon (cep). Het gebruik is de laatste tijd aan banden gelegd en op verschillende plaatsen, bijvoorbeeld in auto's, bussen, tram en metro, verboden. Dit in verband met geluidsoverlast en gevaar op de weg. Informeer voor vertrek of je provider een overeenkomst heeft met een Turkse maatschappij en wat de kosten zijn. In bepaalde afgelegen gebieden, bijvoorbeeld in delen van Cappadocië, is geen mobiel bereik.

Internet
In de meeste steden en toeristenplaatsen zijn internetcafés.


CULTUURVERSCHILLEN EN GEBRUIKEN
Turken zijn over het algemeen zeer beleefde en gastvrije mensen. In toeristische gebieden kunnen straatverkopers wel eens opdringerig zijn, maar dat is doorgaans aan het gedrag van de toeristen zelf te wijten. Indien je met rust gelaten wilt worden, kun je dat gewoon vriendelijk laten weten. Mocht je bij iemand thuis uitgenodigd worden, trek dan je schoenen uit voordat je het huis binnentreedt. Als begroeting geef je elkaar een had. Voorkom het tonen van de schoenzolen; dit wordt als uiterst respectloos ervaren. Het is beleefd om je gastheer een cadeautje (zoetigheid of bloemen) te geven en denk eraan om niet met je linkerhand te eten, die wordt immers gebruikt om het achterwerk te reinigen.
In openbare gelegenheden geldt het snuiten van de neus en het peuteren tussen de tanden als zeer onbeleefd. Trek je daarvoor even terug. Wijs nooit direct met je vinger naar iemand. Dit wordt opgevat als een belediging.
In kleine (meer traditionele) dorpjes in Turkije is het ongebruikelijk dat mannen en vrouwen in het openbaar genegenheid voor elkaar tonen. Wel vindt men het volkomen normaal als twee mannen al pratende hand in hand over straat lopen.
Familie speelt een belangrijke rol in het leven van Turkse mensen. Ze doen alles graag samen. Niet alleen thee drinken en eten, ook allerlei andere bezigheden, zoals barbecuen, naar de markt gaan en reizen.
Voor de wet zijn vrouwen gelijk aan mannen, maar in een afgelegen gebieden - bijvoorbeeld in het oosten van het land - hebben vrouwen niet veel te vertellen. Voor traditionele Turkse vrouwen gelden strenge regels. Totdat een meisje een huwelijkskandidaat heeft gevonden en getrouwd is, zal er door haar familie streng gewaakt worden over haar eerbaarheid en maagdelijkheid.
Het is raadzaam om bij de keuze van je kleding er rekening mee te houden dat Turkije een islamitisch land en - met name voor wat betreft religieuze aangelegenheden - nog een traditioneel gebied is. Mocht je een moskee willen bezoeken, bedek dan wel je armen en benen en doe iets op het hoofd (vrouwen). Schoenen laat je bij de ingang staan. Er staan speciale rekken, waar je je schoenen kunt achterlaten. Soms zal men je een overjas geven als ze vinden dat je er niet decent genoeg bij loopt. Mannen in korte broek lopen het risico niet in de moskee toegelaten te worden, omslagdoek of niet.

De sünnet (besnijdenis) is een traditioneel gebruik binnen de Turkse gemeenschap. Door de besnijdenis worden de jongens 'man' en treden ze toe tot de religieuze gemeenschap. Maar ook ouders die niet religieus zijn, laten hun zoons besnijden. Het is onderdeel van de cultuur en traditie en ook lichamelijke hygiëne speelt een rol. De meeste jongens worden besneden als ze tussen de vijf en de acht jaar zijn. In de steden meestal door een arts, in het ziekenhuis. Op het platteland komt er vaak geen arts aan te pas maar een ervaren besnijder. De familie organiseert meestal een groot feest, vergelijkbaar met een bruiloft. Omdat zo'n feest natuurlijk heel wat kost, zie je regelmatig twee of meer broertjes of neefjes in het feestelijk versierde bed zitten, opgedirkt en wel.

In de islamitische wereld waren badhuizen een essentieel onderdeel van de geloofsuitoefening, die een grondige reiniging op gezette tijden voorschrijft. De badhuizen zijn in Anatolië geïntroduceerd door de Romeinen. Het idee werd overgenomen door de Byzantijnen en de Osmanen. Hoewel moderne badkamers de noodzaak van het publieke baden hebben weggenomen, is een bezoek aan een hammam in Turkije een traditie die tot op de dag van vandaag springlevend is, vooral ook buiten de toeristische centra. Bij een traditionele hammam, krijgt de badgast voor het betreden van de verkleedruimte een speciale lendendoek uitgereikt. Bij mannen is het de bedoeling dat deze gedurende het bad omblijft. Vrouwen slaan deze over het ondergoed en verwijderen de doek desgewenst tijdens het baden of een massage. Mannen en vrouwen baden dus niet geheel naakt. De warme ruimte is voorzien van zitjes en wasbakken en mengkranen: in combinatie met de aanwezige bakjes is dit de douche. Een goed idee is om je te laten wassen, scrubben of masseren. Het scrubben wordt gedaan met een kese, een ruwe handdoek die de dode huid met rollen tegelijk verwijdert. Bij de massage gebruikt men olijvenzeep of olie afhankelijk van het aanbod. Masseurs masseren mannen en masseuses masseren vrouwen. Na de grote wasbeurt is het tijd voor ontspanning. Individueel, op een ligbed in de verkleedruimte, of gezamenlijk in de zitruimte. In gepakt in dikke, schone handdoeken. Onder het genot van een heerlijk kopje Turkse thee. De baden hebben hun vaste openingstijden; er zijn aparte tijden (en soms aparte ruimtes) voor vrouwen.
Meer informatie over culturele verschillen en omgangsvormen vind je in Te gast in Turkije, te bestellen via: www.tegastin.nl.


DOUANEBEPALINGEN
Volwassen personen mogen belastingvrij 200 sigaretten, 50 sigaren of 200 gram tabak en 600 ml parfum invoeren. Voorwerpen van extreme waarde (sieraden en ongewoon dure fotoapparatuur of elektronische apparaten) worden bijgeschreven in je paspoort, als garantie dat je ze ook weer mee het land uitneemt bij vertrek. Invoer, gebruik en handel van marihuana en andere verdovende middelen is strikt verboden en wordt zwaar bestraft.
In Turkije is veel nepmerkkleding op de markt. De invoer hiervan is in Nederland en België officieel verboden. Vooral als het een groter aantal stuks betreft dan voor persoonlijk gebruik mag worden aangenomen, kunt u in de problemen komen. Uitvoer van antiek is verboden. Voor de uitvoer van oude tapijten, wapens en koperwerk dien je de douane een certificaat te overleggen waarin vermeld staat dat het niet om antiek gaat. Als je het toch doet en je wordt betrapt, kun je flink in de problemen komen.
De meeste spullen die je in de handel aantreft, zijn overigens geen antiek, maar het product van hedendaagse huisvlijt. Een greep uit het assortiment: tapijten, geglazuurd aardewerk, onyx voorwerpen, waterpijpen, sierraden van goud of zilver en lederwaren.


ELEKTRICITEIT
De netspanning in Turkije is 220 Volt. Stopcontacten zijn vaak niet hetzelfde als in Nederland of België. Soms valt het licht uit of is er weinig straatverlichting. Het is raadzaam om een verloopstekker, reservebatterijen en een zaklamp mee te nemen. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.


ETEN EN DRINKEN
In Turkije heb je in de wat grotere plaatsen een ruime keuze aan restaurants waar je voor een redelijk bedrag kunt genieten van allerlei schotels. De Turkse keuken is beroemd om haar verfijnde spijzen, al bieden de doorsnee restorans (restaurants) en lokanta's (goedkope zelfbedieningsrestaurants) veelal een soortgelijk assortiment aan gevulde groenten en stoofschotels en bereidt iedere kebap salonu vleesgerechten aan het spit. Wel heeft iedere streek haar eigen regionale specialiteiten. In de lokanta staan bij de ingang grote bakken met kant-en-klaar eten, dat warm gehouden wordt. Restorans zijn over het algemeen duurder dan lokanta's. Als je de menukaart niet begrijpt, kun je in vitrines je gerecht(en) uitzoeken. Vaak mag je een blik in de keuken werpen, als je dat eerst even vraagt. In toeristische plaatsen is er behalve een Turkse keuken ook een internationale. De tafels worden over het algemeen goed schoon gehouden. Een goed lopend restaurant heeft vaak jongens in dienst die alleen aangesteld zijn om de tafels te dekken en af te ruimen. Het kan dan ook gebeuren dat je je laatste hap nog niet verwerkt hebt, of je bord wordt al weggenomen.

Ontbijt
Het ontbijt bestaat uit brood waarbij witte geitenkaas, olijven, boter, jam en soms eieren en vleeswaren worden geserveerd. Is er in je hotel geen ontbijt te krijgen, dan vind je in de buurt meestal wel een pastane (banketbakker) of lokanta waar men een ontbijt serveert.

Overige maaltijden
Turken eten hun hoofdmaaltijd vaak halverwege de dag. 's Avonds volgt een warme, maar lichtere variant. Traditioneel begint een Turkse maaltijd met meze, een keur aan voorgerechten, de meeste koud geserveerd, waaruit je een aantal kiest. Typische voorgerechten zijn: Patlican salatasi (salade van gemalen aubergine), piyar salatasi (salade van witte bonen), börek (tot sigaren opgerolde bladerdeegrolletjes gevuld met bijvoorbeeld rijst en gehakt of met kaas en peterselie), biber dolmasi (met rijst en gehakt gevulde paprika's of aubergines), yaprak dolma (wijnblad gevuld met rijst). Een gemengde salade bestaat uit vaak niet meer dan een paar schijven tomaat, komkommer en wat uienringen. Er zijn ook meer gevarieerde salades. Over het algemeen wordt de salade vóór het hoofdgerecht geserveerd.
Het hoofdgerecht bestaat meestal uit lams- of schapenvlees, gegrild of gestoofd met groenten, vers brood en pilav (rijst) of gekookte gebroken tarwe (bulgur). Sishkebab (een spies met stukjes geroosterd lamsvlees) is een Turkse uitvinding. Overal tref je de kebapçis aan en döner kebab (schapenvlees dat in lange repen aan een spit bevestigd is en langzaam langs een gloeiend vuur draait; de geroosterde buitenkant wordt er in dunne schijfjes afgesneden), adana kebab (sterk gekruid geroosterd vlees), köfte (gehaktballetjes), shaslik (spies met stukjes rund- of schapenvlees waar ook uien, stukjes nier en lever tussen zitten). In veel restaurants kun je ook kip (tavuk) bestellen, die op verschillende manieren kan zijn klaar gemaakt en visschotels. Vis (balik) kan soms prijzig zijn. Er is zwaardvis (kiliç), makreel (uskumru), tonijn (palamut), forel (alabalik) en sardine (sardalya). De vis kan geroosterd (izgara) of gebakken (tava) gegeten worden. Een Turkse pizza is een ander alternatief.
Vegetariërs hebben minder keuze, maar van de honger zul je niet omkomen. Maak gewoon een compleet maal van de meze (voorgerechten). Aubergine is groente nummer één: kijk uit naar de imam bayildi (de priester viel flauw), een schotel met gevulde aubergine. Bladgroenten komen weinig of niet voor, maar komkommer, paprika, aubergine, uien, aardappelen, bonen en courgettes worden volop gebruikt. Groenten worden meestal door en door gaar gekookt of gestoofd.
Een uitgebreide maaltijd wordt afgesloten met een dessert. Toetjes (tatlilar) zijn zoet (vaak druipend van de honing) en bestaan uit een combinaties van vruchten, noten en gebak, zoals de baklava. Helva zijn de mierzoete amandelblokken met sesamolie. Verder is er yoghurt, amandelpudding (asure), rijstpudding (sütlak) of vers fruit zoals appels, peren, sinaasappelen, druiven, perziken, watermeloenen, suikermeloenen of vijgen.

Drinken
De nationale drank is çay (thee). Thee wordt geserveerd in kleine glaasjes met een paar klontjes suiker op een schoteltje. Koffie (kahve) is minder populair en dus moeilijker te krijgen. Het wordt gedronken uit hele kleine kopjes met veel drab erin, die eerst moet bezinken. In veel toeristische restaurants wordt in plaats van Turkse koffie ook wel nescafé geserveerd. Hoewel alcohol voor de meeste moslims officieel is verboden, nemen veel Turken het daarmee niet zo nauw. Bier, wijn en raký zijn in de wat duurdere restaurants vaak gewoon verkrijgbaar. Raki is een sterk alcoholische anijsdrank, die uit druiven wordt gedestilleerd. Deze wordt puur gedronken of aangelengd met water. Frisdrank is overal goed verkrijgbaar. Je kunt beter geen water uit de kraan drinken, mineraalwater (maden suyu) is bijna overal te koop.


FEESTEN EN FESTIVALS
Feestdagen in Turkije zijn te verdelen in religieuze en nationale feestdagen. Belangrijke nationale feestdagen zijn: Nieuwjaarsdag (1 januari); Onafhankelijkheids- en kinderdag (23 april); Herdenkingsfeest Atatürk en Jeugd- en sportdag (19 mei); Dag van de Overwinning in de Turks-Griekse onafhankelijkheidsoorlog in 1922 (30 augustus); Dag van de Republiek, oprichting van de Republiek Turkije (29 oktober).

Onder Atatürk werd in Turkije de islamitische kalender vervangen door de Gregoriaanse, die in het Westen gangbaar is. Van de islamitische feestdagen bleven alleen de belangrijkste twee, het Ramazan Bayramý (breken van de vasten) en het Kurban Bayramý (offerfeest) als officiële feestdagen gehandhaafd. Omdat deze oorspronkelijk zijn verbonden met een maanjaar schuiven de islamitische feestdagen ieder jaar 10 à 11 dagen naar voren op onze Gregoriaanse kalender, die is gebaseerd op de zon.
De ramadan is het belangrijkste islamitische feest. Het feest duurt de hele negende maand van het islamitische jaar en is de vastenmaand. Tijdens deze periode eten, drinken en roken moslims niet tussen zonsopgang en zonsondergang. Vasten is een van de belangrijkste plichten van een moslim. Overigens houden niet alle Turken zich zo streng aan de regels. Het driedaagse Ramazan Bayramý (21 september 2009), luidt het einde van de ramadan in. Het huis wordt nog een keer gepoetst en de mensen kleden zich zo mooi mogelijk. Iedereen gaat bij elkaar op bezoek om elkaar te feliciteren met een goed volbrachte vastenperiode. Ook de armen krijgen iets extra's. Met het suikerfeest begint het bedevaartsseizoen naar Mekka. Deze drie dagen worden door Turken in Nederland soms ook wel Þeker Bayramý, het suikerfeest genoemd, vanwege de suikerbeesten en het snoepgoed dat bij het feest aan kinderen wordt uitgedeeld. Het offerfeest, Kurban Bayramý (9 december 2008), begint op de tiende dag van de laatste maand van het jaar. Dit feest is voor Turkse moslims net zo belangrijk als Kerstmis voor christenen. Ter nagedachtenis aan Ibrahim (Abraham) die in plaats van zijn zoon Ismael (vergelijk in Oude Testament Isaak) een lam offerde aan God, slachten veel moslims een schaap of koe. De dieren worden ritueel geslacht en het vlees wordt gedeeld met familie en vrienden. Een deel wordt weggegeven aan de armen. Voorafgaand aan het offerfeest ziet men vooral in de kleine steden en dorpjes dat er ijverig lammetjes worden vetgemest om als malse bout te dienen.
Familiefeesten zoals geboorte, besnijdenis, verloving en huwelijk worden als het enigszins mogelijk is groots gevierd. Omdat de feesten veel geld kosten, wordt er vaak lang voor gespaard. In de dorpen wordt iedereen uitgenodigd en in de steden worden uitnodigingen verstuurd. Toeristen zijn alleen welkom wanneer ze gevraagd worden. Mocht je dat overkomen, maak daar dan zeker gebruik van!


FOOIEN
In de wat duurdere restaurants krijg je de rekening op een schoteltje aan tafel gepresenteerd. Al zijn de servicekosten bij de prijs inbegrepen, een fooi van 10 procent is gebruikelijk. In de eenvoudige lokanta's word je geacht te betalen aan de man achter de toonbank, meestal bij de ingang. Daar hoef je geen fooi te geven, al is het een aardig gebaar het bedrag naar boven af te ronden of wat extra's te geven voor een kopje koffie of frisdrank. Het personeel dat je in Turkije tegenkomt in je hotel, bij de kapper of in het badhuis, verwacht voor bewezen diensten een fooi. Datzelfde geldt voor gidsen en reisbegeleiders. Taxichauffeurs rekenen niet op een fooi, je kunt het bedrag naar boven afronden. Als zij je hebben geholpen met het sjouwen van je bagage verwachten zij daar wel een tip voor.

Mogelijk word je aangesproken door kinderen die vragen om pennen of andere cadeautjes. Ga hier niet op in, het werkt opdringerig gedrag in de hand. Door in te gaan op de vraag om cadeautjes te geven help je zeker om het fenomeen in stand te houden, en dus ook om het idee in stand te houden dat toeristen niet met hetzelfde respect benaderd hoeven te worden als de lokale bevolking. Bovendien kunnen onderlinge verhoudingen verstoord worden: het kan - buiten het gezichtsveld van de gever - soms leiden tot ruzies en conflicten. Het kortdurende gevoel een kind blij te maken weegt niet op tegen de negatieve langtermijn effecten. Als je kinderen echt wilt helpen kun je beter een erkende ontwikkelingsorganisatie of een lokaal ontwikkelingsproject steunen.


FOTOGRAFIE EN FILM
Turkije is een fotogeniek land, niet alleen vanwege de natuur maar vooral ook vanwege de mensen. Over het algemeen vinden de Turken het geen probleem om gefotografeerd te worden. Maar als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Mensen kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige vrouwen houden er niet van om gefotografeerd te worden door vreemde mannen. Het kan ook gebeuren dat mensen alleen tegen betaling op de foto willen. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit kan aanleiding geven tot agressieve reacties.

Het is verboden om militaire objecten te fotograferen. Soms moet je bij toeristische attracties extra betalen als je een video- of filmcamera mee wilt nemen; dit geldt niet voor een fototoestel. Op sommige locaties mag je niet flitsen. Benodigdheden voor een digitale camera krijg je in fotozaken of bij de grotere toeristische attracties. In fotozaken en sommige internetcafés kunt je zelfs foto's op een cd (laten) branden.

Een handig boekje over reisfotografie is: 'Fotograferen onderweg' van Frank Muller. Ben je van plan om digitaal te fotografen, dan zijn de boekjes 'Digitaal fotograferen onderweg' en 'Digitaal fotograferen zonder handleiding' van Peter de Ruiter aan te raden. Ook op www.digitaalopreis.nl vind je de nodige tips en adviezen.


GELDZAKEN
Sinds 1 januari 2005 heeft Turkije een nieuwe munteenheid, de Yeni Türk Lirasý, de Nieuwe Turkse Lira (TRY). Een lira is opgedeeld in 100 kuruþ. Er zijn biljetten van 1, 5, 10, 20, 50 en 100 lira, en munten van 1, 5, 10, 25 en 50 kuruþ en 1 lira. Voor 1 euro ontvang je 1,90 lira (oktober 2008). Kijk voor een actuele wisselkoers op: www.oanda.com/convert/cheatsheet.

In vrijwel elke plaats van enige omvang vind je tegenwoordig pinautomaten. Neem voor de zekerheid ook een bedrag aan contante euro's mee voor het geval de automaten niet werken. Je kunt je euro's wisselen in een van de vele geldwisselkantoortjes (döviz). Travellercheques zijn niet geliefd in Turkije. Er wordt behoorlijk wat commissie berekend bij het inwisselen. Creditcards zoals VISA, American Express, Eurocard/ Mastercard en Diners Club worden bij steeds meer hotels, benzinepompen, winkels en restaurants geaccepteerd.
Banken en wisselkantoren zijn open van maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.30 tot 17.00 uur. Op de internationale vliegvelden zijn de banken langer open.

Opgelet! Vanaf 1 januari 2009 voert Turkije nieuwe bankbiljetten en munten in door het woord 'nieuw' uit de naam van de huidige valuta te schrappen. Eind 2009 moeten de huidige 'nieuwe Turkse lira'-biljetten en -munten helemaal zijn verdwenen. Revolutionair is dat op de nieuwe bankbiljetten Mustafa Kemal Atatürk, de vader des vaderlands, voor het eerst in de Turkse monetaire geschiedenis concurrentie krijgt van andere beroemde Turken.


GEZONDHEID
Voor Turkije wordt een aantal vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Je kunt ook bellen met de Landelijke Vaccinatielijn voor Reizigers (0900-9584), circa € 0,45 per minuut. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
Voor een advies op maat word je aangeraden vier tot zes weken voor vertrek contact op te nemen met je huisarts, de Reisdokter (www.dereisdokter.nl), een vaccinatieafdeling van de GGD (www.ggd.nl), het Tropencentrum AMC in Amsterdam (www.tropencentrum.nl) of Travel Clinic Havenziekenhuis in Rotterdam (www.travelclinic.com). Laat bij een bezoek altijd de geplande reisroute zien.


KLIMAAT
De zomer in Turkije gaat gelijk op met de zomer in Nederland en België. Het belangrijkste verschil is dat de Turkse zomers veel warmer zijn en beduidend langer duren dan bij ons, met name in de kustgebieden die je op deze reis aandoet. In hartje zomer kan het hier overigens erg heet worden... Het is dan prettig om 's middags, net als de lokale bevolking, een siësta te houden. De meeste regen valt tussen november en maart, maar over het algemeen zijn dit geen hele grote hoeveelheden.


REISDOCUMENTEN
Voor deze reis heb je een paspoort nodig dat nog minimaal zes maanden geldig is na terugkomst. Tevens heb je een visum voor Turkije nodig. Je krijgt dit gewoon bij aankomst op het vliegveld van Istanbul, voordat je de douane passeert, tegen betaling van € 15,- (gepast graag). Het visum is voor Nederlanders drie maanden geldig, voor Belgen slechts zes weken. Ook kinderen die in het paspoort van hun ouders staan vermeld, moeten een visum aanschaffen.
In plaats van een paspoort kun je in Turkije ook een Europese identiteitskaart gebruiken. In dat geval krijg je het visum op een los blaadje. Zorg er goed voor dat je dat losse blaadje niet verliest.
Reizigers met een andere nationaliteit dan de Nederlandse of Belgische dienen met betrekking tot een eventueel visum zélf even navraag te doen bij de Turkse ambassade.


VEILIGHEID
Turkije is een redelijk veilig land om in te reizen. In vergelijking met Nederland wordt er weinig gestolen. Diefstal wordt immers als een schande gezien en er staan zware straffen op. Op de handel en het in bezit hebben van drugs staan in Turkije zeer zware straffen. Met de groeiende kloof tussen arm en rijk en de groeiende stroom toeristen neemt de criminaliteit echter toe. Vooral op drukke markten, stations en bij het in en uitstappen van het openbaar vervoer moet je goed op je spullen letten. Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken los slingeren in de hotelkamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken.

Voor actuele informatie over de veiligheid in Turkije kun je je wenden tot het ministerie van Buitenlandse Zaken, algemene informatie: tel. 070-3486789; voor reisadviezen: tel. 070-34847600 of website: www.minbuza.nl onder 'reizen en landen'. Op deze website kun je ook de informatiefolder downloaden Wijs op Reis. Ook op de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken www.diplomatie.be vind je nuttige reisadviezen.


TIJDSVERSCHIL
In Turkije is het in de winter en zomer 1 uur later dan in de Benelux.